Liên kết website
Website Chính Phủ
Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
Học viện hành chính Quốc gia
Untitled Document
Thống kê truy cập
Số người online :  3
Hôm nay :  1647
Hôm qua :  2139
Lượt truy cập : 2812945
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
9 10 354

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

Thứ tư, 26.07.2023 01:32




Chủ tịch Hồ Chí Minh, một lãnh tụ thiên tài của dân tộc Việt Nam, người thầy vĩ đại của chúng ta đã đi xa, nhưng đã để lại cho chúng ta nhiều di sản vô giá. Một trong những di sản đó là quan điểm, tư tưởng về xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại”. Tư tưởng của Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền có nội dung rất phong phú, Người không chỉ quan tâm tới vấn đề giành chính quyền về tay nhân dân mà còn rất quan tâm đến vấn đề khó khăn, phức tạp hơn là xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân như thế nào? Nội dung đó được thể hiện ở những vấn đề cơ bản sau:

Một là, xây dựng nhà nước thực sự của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân.

Người xác định: “Ở nước ta chính quyền là của nhân dân, do nhân dân làm chủ. Nhân dân bầu ra các Hội đồng nhân dân, Ủy ban kháng chiến hành chính địa phương, và Quốc hội cùng Chính phủ Trung ương. Trong các cuộc bầu cử, công dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên, không phân biệt gái, trai, tôn giáo, mức độ tài sản, trình độ văn hóa, không phân biệt nòi giống đều có quyền tham gia. Đó là một cách hợp lý để nhân dân lao động thực hành quyền thống trị của của mình. Nhân dân là ông chủ nắm chính quyền. Nhân dân bầu ra đại biểu thay mặt mình thi  hành chính quyền ấy”1. Với tư tưởng đó, Người đặt ra vấn đề phải có thiết chế mới bảo đảm cho nhân dân thực hiện quyền dân chủ của họ. Phải làm sao để nhân dân có thực quyền, khắc phục được dân chủ hình thức như các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch đang rêu rao. 

Hai là, Nhà nước pháp quyền XHCN phải là nhà nước hợp hiến, hợp pháp, thực hiện quản lý xã hội theo pháp luật và kết hợp chặt chẽ với giáo dục tư tưởng, đạo đức.

Ngay từ khi chưa giành được chính quyền, trong Yêu sách của nhân dân An Nam, Người đã đấu tranh đòi Chính phủ Pháp phải thực hiện chế độ cai trị Đông Dương bằng Hiến pháp và luật thay cho chế độ cai trị bằng sắc lệnh. Trong “Việt Nam yêu cầu ca”, Người khẳng định: “Bảy xin Hiếp pháp ban hành; Trăm điều phải có thần linh pháp quyền”2. Đến khi giành được chính quyền, Người đã xác định nhiệm vụ rất quan trọng, cần phải làm ngay đó là: phải có một Hiến pháp dân chủ; và Chính phủ phải tổ chức cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu để lập nên Quốc hội, lập ra Chính phủ và các cơ quan nhà nước trong đó thể hiện quyền lực tối cao của nhân dân, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp; tổ chức, hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật. Hiến pháp 1946 - bản hiến pháp đầu tiên của Việt Nam ra đời, tạo cơ sở pháp lý vững chắc trong hoạt động đối nội, đối ngoại, khẳng định sự ra đời hợp hiến của Nhà nước Việt Nam dân chủ công hòa trước cộng đồng quốc tế. Làm cơ sở để xây dựng nhà nước hợp hiến, hợp pháp, quản lý xã hội bằng pháp luật.

Ba là, nhà nước có trách nhiệm và chịu trách nhiệm trước nhân dân, bảo đảm cho công dân làm tròn nghĩa vụ đối với nhà nước và xã hội.

Hồ Chí Minh luôn khẳng định: “Chế độ ta là chế độ dân chủ, tức là nhân dân là người chủ, mà Chính phủ là người đày tớ trung thành của nhân dân. Chính phủ chỉ có một mục đích là hết lòng hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân”3. Vì thế, Hồ Chí Minh thường xuyên quan tâm, nhắc nhở các cơ quan Đảng, Nhà nước phải hết sức chăm lo đến đời sống của nhân dân, lãnh đạo, tổ chức, giáo dục nhân dân lao động, sản xuất, thực hành tiết kiệm. 

Bốn là, nhà nước trong sạch, ngăn chặn, loại trừ được quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực trong bộ máy nhà nước.

Theo Người, phải hiểu chúng ta là công bộc của dân, nghĩa là để gánh vác việc chung cho dân, chứ không phải để đè đầu dân... việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì có hại cho dân ta phải hết sức tránh. Vấn đề đặt ra cho chúng ta phải nhận thức đúng tầm quan trọng của vấn nạn này; cần kiên quyết, kiên trì đấu tranh với tham nhũng tiêu cực, xây dựng thiết chế ngăn chặn từ gốc, có hệ thống biện pháp đồng bộ, đủ mạnh và dựa vào nhân dân để thực hiện.

Năm là, nhà nước phải xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu.

Để xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ năng lực, phẩm chất đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tổng kết năm cách đối xử đúng đắn với đội ngũ cán bộ là: chỉ đạo - thả cho họ làm, thả cho họ phụ trách, dù sai lầm chút ít cũng không sợ. Nhưng phải luôn tùy hoàn cảnh mà bày vẽ cho họ về phương hướng công tác, cách thức công tác, để cho họ phát triển năng lực và sáng kiến của họ; Nâng cao - luôn tìm cách cho họ học thêm lý luận và cách làm việc; Kiểm tra - thường xuyên kiểm tra để giúp họ rút kinh nghiệm, sửa chữa khuyết điểm, phát triển ưu điểm; Cải tạo - khi họ sai lầm thì dùng cách thuyết phục giúp họ sửa chữa sai lầm; Giúp đỡ - phải cho họ điều kiện sinh sống đầy đủ mà làm việc...

Sáu là, nhà nước phải có biện pháp kiểm tra giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước, cán bộ công chức.

Người nhấn mạnh: “Muốn chống bệnh quan liêu, bệnh bàn giấy, muốn biết các nghị quyết có được thi hành không, thi hành có đúng không, muốn biết ai ra sức làm, ai làm qua chuyện, chỉ có một cách, là khéo kiểm soát. Kiểm soát khéo bao nhiêu khuyết điểm lòi ra hết, hơn nữa kiểm tra khéo về sau khuyết điểm bớt đi...1. Có kiểm soát như thế mới biết rõ cán bộ và nhân viên tốt hay xấu. 2. Mới biết rõ ưu điểm và khuyết điểm của các cơ quan. 3. Mới biết rõ ưu điểm và khuyết điểm của các mệnh lệnh và nghị quyết”. Và Người còn chỉ rõ: “Muốn kiểm soát có kết quả tốt việc kiểm soát phải có hệ thống, phải thường làm...; người đi kiểm soát phải là người có uy tín; và không phải cứ ngồi trong phòng giấy mà chờ người báo cáo, mà phải đi tận nơi, xem tận chỗ kết hợp kiểm soát từ dưới lên và từ trên xuống” 4.

Thấm nhuần tư tưởng đó, tỉnh Phú Thọ thời gian qua đã triển khai, cụ thể hóa tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 27-NQ/TW về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong giai đoạn mới một cách toàn diện. Vì thế, thời gian qua tỉnh Phú Thọ đã đạt được những kết quả khả quan. Nhất là việc tổ chức học tập, quán triệt và triển khai thực hiện nghị quyết đã được các cấp ủy đảng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, đảm bảo theo đúng kế hoạch: 100% đảng bộ huyện, thành, thị và các đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy hoàn thành việc triển khai nghị quyết cho đội ngũ cán bộ, đảng viên; tỷ lệ cán bộ, đảng viên tham dự học tập nghị quyết đạt trên 98%,5 góp phần tạo sự thống nhất cao về tư tưởng, hành động của cán bộ, đảng viên quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu nhiệm vụ mà nghị quyết đại hội đảng các cấp đã đề ra. Việc sáp nhập, sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập phù hợp với tình hình của địa phương, cơ bản đảm bảo ổn định, không làm ảnh hưởng đến chức năng, nhiệm vụ được giao; đơn vị đoàn kết, thống nhất thực hiện được mục tiêu thu gọn đầu mối, tinh giản biên chế và giảm cán bộ lãnh đạo, quản lý. Hoàn thành việc xây dựng vị trí việc làm và rà soát, cơ cấu lại đội ngũ viên chức gắn với kiện toàn tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Kết quả cụ thể là: Phê duyệt khung danh mục 315 vị trí việc làm trong trong hệ thống cơ quan hành chính của tỉnh Phú Thọ có ngạch công chức tối thiểu tương ứng với vị trí việc làm trong từng cơ quan, tổ chức hành chính của tỉnh. Đến nay, các cơ quan, đơn vị đã thực hiện xác định vị trí việc làm đề nghị cấp có thẩm quyền phê duyệt đảm bảo theo quy định. Đề án vị trí việc làm của các cơ quan, đơn vị đã bao quát được chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của cơ quan, đơn vị.

Việc bố trí cán bộ lãnh đạo quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập sau khi sắp xếp cơ bản được thuận lợi, đúng quy định giúp cho đơn vị kịp thời ổn định đi vào hoạt động. Việc thực hiện chính sách tinh giản biên chế đảm bảo sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, phát huy vai trò giám sát của các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân. 

Về thu ngân sách nhà nước: Tăng trưởng thu ngân sách trên địa bàn duy trì ở mức cao. Tỷ lệ huy động thu nội địa ngân sách vào ngân sách nhà nước ngày càng tăng. Thu nội địa chiếm tỷ trọng lớn. Cụ thể tổng thu cân đối ngân sách nhà nước trên địa bàn giai đoạn 2018 - 2022 là 41.968,3 tỷ đồng, đạt 138% so với dự toán Trung ương giao6, công tác quản lý thu đã được tăng cường. Chi ngân sách nhà nước được tỉnh thực hiện chặt chẽ, triệt để tiết kiệm; thực hiện cơ cấu lại chi ngân sách nhà nước, tái cơ cấu đầu tư công, đảm bảo các chính sách, chế độ đã ban hành, chi an sinh xã hội. Tổng chi ngân sách địa phương giai đoạn 2018 - 2022 là 88.111,2 tỷ đồng; bằng 143% so với dự toán 7.

Tuy nhiên, trong quá trình vận dụng xây dựng nhà nước pháp quyền, tỉnh Phú Thọ cũng còn một số hạn chế nhất định: Việc sáp nhập, hợp nhất các đơn vị sự nghiệp chưa thực sự đáp ứng mục tiêu đặt ra vì chưa có hướng dẫn  sát với thực tế; số lượng đơn vị hành chính cấp xã thực hiện việc sắp xếp lớn; phải tiến hành qua nhiều trình tự, thủ tục phức tạp. Thu ngân sách hàng năm hầu hết đều vượt kế hoạch đề ra, nhưng chủ yếu tăng từ nguồn thu sử dụng đất, chưa tạo thêm được nhiều nguồn thu mới, ổn định cho ngân sách tỉnh; Một số doanh nghiệp có số nợ đọng thuế gặp khó khăn tài chính kéo dài. Công tác xúc tiến, thu hút đầu tư được chỉ đạo quyết liệt nhưng chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp lớn vào địa bàn tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước. Việc thực hiện đăng ký lưu ký, đăng ký giao dịch, đăng ký niêm yết trên thị trường chứng khoán đối với các doanh nghiệp đã cổ phần hóa trên địa bàn còn chưa thực hiện kịp thời. Một số cán bộ lãnh đạo các doanh nghiệp có vốn nhà nước chưa mặn mà với việc tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước. Xuất phát điểm về khả năng tài chính của hầu hết các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn tỉnh đều ở phạm vi quy mô nhỏ.

Để đáp ứng yêu cầu xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN trong giai đoạn mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh, thời gian tới tỉnh Phú Thọ cần thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ giải pháp sau: Tiếp tục thực hiện việc kiện toàn sắp xếp tổ chức bộ máy các cơ quan địa bàn tỉnh theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Thực hiện nghiêm việc tinh giản biên chế theo sự chỉ đạo của cấp trên. Tiếp tục thực hiện đẩy mạnh phân cấp đối với ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã và cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân tỉnh. Thực hiện rà soát, sắp xếp, kiện toàn các trường mầm non, phổ thông công lập và các trạm y tế tại các xã, phường, thị trấn sau sáp nhập. Rà soát, sắp xếp tổ chức bên trong của các sở ngành; các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc các sở, ngành theo hướng tinh gọn đầu mối bảo đảm tiêu chí thành lập phòng, ban, chi cục, đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định. Rà soát, quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân tỉnh. Rà soát phê duyệt, điều chỉnh vị trí việc làm công chức, cơ cấu ngạch công chức, cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp theo hướng dẫn của bộ quản lý ngành, lĩnh vực, làm cơ sở để xác định biên chế. Quản lý biên chế theo vị trí việc làm; Tiếp tục thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã giai đoạn 2023 - 2030 trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Thực hiện Kế hoạch quản lý biên chế cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2022 - 2026 và tinh giản biên chế đến hết năm 2026 theo Quyết định số 48-QĐ/BTCTW ngày 28/9/2022 của Ban Tổ chức Trung ương về biên chế tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2022 - 2026.

 ThS. Đoàn Thị Hồng Việt – Khoa Nhà nước và pháp luật

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Hồ Chí Minh: Toàn tập, t2, tr.270.

2 . Việt Nam yêu cầu ca.

3. Hồ Chí Minh: Toàn tập, T.7, tr.499.

4 . Hồ Chí Minh: Toàn tập, sdd, t.5, tr.276-277, 287-288. 

5,6,7. Tỉnh ủy Phú Thọ, số 306 - BC/TU, ngày 29/5/2023: Báo cáo sơ kết 05 năm thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21/5/2018 Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương (khóa XII) về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp.

 

 

[Trở về] [Đầu trang] In bài viết Gửi cho bạn bè

Các tin khác:
Giáo dục thế hệ trẻ theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong thời kỳ đổi mới đất nước
Hưởng ứng “Lời kêu gọi thi đua ái quốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh để tổ chức tốt các phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2018 - 2022
Vận dụng Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào giảng dạy bài “Lý luận hình thái kinh tế - xã hội”
Đấu tranh phản bác luận điệu của các thế lực thù địch xuyên tạc về tư tưởng Hồ Chí Minh
Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là con đường phát triển tất yếu của cách mạng Việt Nam
Nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu thực tế cho học viên các lớp bồi dưỡng của Thành ủy Việt Trì
Nửa nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ trường lần thứ IX (2020 - 2025)
Một số bài học kinh nghiệm về thực hiện chính sách tôn giáo, tín ngưỡng của tỉnh Phú Thọ
Tạo sự đồng thuận phấn đấu Trường Chính trị tỉnh đạt chuẩn mức 1 vào năm 2025
Phát huy tính tích cực lao động của đội ngũ cán bộ, giảng viên trong thực hiện mục tiêu xây dựng trường chính trị đạt chuẩn
Vụ TCT 65 Bí thư Tỉnh ủy Bí thư Tỉnh ủy tặng hoa GS,TS Nguyễn Xuân Thắng Huân chương LĐ hạng Nhất HT Hội nghị thi đua yêu nước năm 2016 BCH Đảng bộ nhiệm kỳ 2015 - 2000 Lễ đón nhận Cờ thi đua của Thủ tướng Chính phủ năm 2015
  • Vụ TCT
Tin mới nhất