Liên kết website
Website Chính Phủ
Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
Học viện hành chính Quốc gia
Untitled Document
Thống kê truy cập
Số người online :  3
Hôm nay :  849
Hôm qua :  2205
Lượt truy cập : 2682907
NGHIÊN CỨU, VẬN DỤNG TÁC PHẨM “TUYÊN NGÔN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN” VÀO GIẢNG DẠY PHẦN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH TRUNG CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
9 10 258

NGHIÊN CỨU, VẬN DỤNG TÁC PHẨM “TUYÊN NGÔN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN” VÀO GIẢNG DẠY PHẦN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH TRUNG CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Thứ sáu, 09.06.2023 08:58

ThS. Nguyễn Việt Hà
Khoa Lý luận cơ sở




Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản là cương lĩnh đầu tiên của những người cộng sản, là ngọn cờ tư tưởng lý luận dẫn dắt phong trào cộng sản và công nhân quốc tế nói chung và phong trào cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng. Đây cũng là tác phẩm đánh dấu sự ra đời của chủ nghĩa Mác nói chung, chủ nghĩa xã hội khoa học nói riêng.

     Với Việt Nam, việc nghiên cứu quán triệt đầy đủ, sâu sắc và vận dụng sáng tạo những nguyên lý, lý luận trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản là việc làm có ý nghĩa to lớn trong công cuộc đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa nói chung trong đổi mới công tác tư tưởng lý luận nói riêng. Bên cạnh đó, cần cụ thể hóa những nguyên lý, lý luận trong tác phẩm này để quán triệt, tuyên truyền tới toàn thể đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam để góp phần củng cố, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đảng viên. Để thực hiện tốt việc này, cần thông qua công tác giáo dục, đào tạo lý luận chính trị của Đảng. Vì vậy, trong giảng dạy lý luận chính trị, cần cập nhật, bổ sung và tăng cường đưa những lý luận trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản vào bài giảng cho hợp lý và hiệu quả. Trong đó, có những bài giảng của học phần “Nội dung cơ bản của chủ nghĩa xã hội khoa học và nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam”trong Chương trình Trung cấp lý luận chính trị.

     Nội dung quan trọng nhất tập trung ở tác phẩm này chính là việc làm sáng tỏ về giai cấp vô sản và sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp vô sản. Vì vậy, khi giảng dạy mục 2. Sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân của bài 18: Một số quy luật, phạm trù cơ bản của chủ nghĩa xã hội khoa học cần nghiên cứu kỹ và vận dụng nội dung của tác phẩm này vào giảng dạy.

     Tuyên ngôn của Đảng Cộng sảnđã khái quát về giai cấp công nhân: họ vừa là sản phẩm vừa là chủ thể của nền sản xuất đại công nghiệp, là đại diện cho lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất tiên tiến. C.Mác và Ph.Ăngghen viết: "Trong tất cả các giai cấp hiện đang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ có giai cấp vô sản là giai cấp thực sự cách mạng. Tất cả các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp"[1].

     C.Mác và Ph.Ăngghen còn chỉ ra các nội dung cụ thể của sứ mệnh lịch sử mà giai cấp công nhân cần phải thực hiện. Về cơ bản có hai giai đoạn: trước và sau khi giai cấp công nhân giành được chính quyền: "… bước thứ nhất trong cuộc cách mạng công nhân là giai cấp vô sản biến thành giai cấp thống trị là giành lấy dân chủ. Giai cấp vô sản sẽ dùng sự thống trị chính trị của mình để từng bước một đoạt lấy toàn bộ tư bản trong tay giai cấp tư sản, để tập trung tất cả những công cụ sản xuất vào trong tay Nhà nước, tức là trong tay giai cấp vô sản đã được tổ chức thành giai cấp thống trị và để tăng thật nhanh số lượng những lực lượng sản xuất"[2]. Nội dung này cũng cần được vận dụng trong quá trình giảng dạy bài 19: Cách mạng xã hội chủ nghĩa khi giảng viên phân tích, giảng giải về hai giai đoạn của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa giúp học viên nắm rõ được quan điểm, nội dung của cách mạng xã hội chủ nghĩa; đồng thời, cũng nhận thức rõ hơn về vị trí, vai trò, nhiệm vụ của cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

     Sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân hoàn toàn do những điều kiện khách quan mang lại, trước hết là do phát triển của nền sản xuất đại công nghiệp. C.Mác và Ph.Ăngghen khẳng định: "Như vậy, cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, chính cái nền tảng trên đó giai cấp tư sản đã sản xuất và chiếm hữu sự phát triển của nó, đã bị phá sập dưới chân giai cấp tư sản. Trước hết, giai cấp tư sản sản sinh ra những người đào huyệt chôn chính nó. Sự sụp đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi của giai cấp vô sản đều là tất yếu như nhau"[3].

     Hoàn thành sứ mệnh lịch sử vẻ vang của mình, giai cấp vô sản sẽ tạo ra một xã hội mới đáp ứng nhu cầu phát triển toàn diện mọi phẩm chất cá nhân, tạo điều kiện cho phát triển tự do của tất cả mọi người: "Thay cho xã hội tư sản cũ, với những giai cấp và đối kháng giai cấp của nó, sẽ xuất hiện một liên hợp, trong đó sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người"[4]. Với nội dung này, giảng viên cũng có thể đưa vào nội dung giảng dạy bài 23: Đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam khi giảng dạy, phân tích đặc trưng “Con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện” để làm rõ cơ sở và tính ưu việt của quá trình xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa mà Đảng và nhân dân ta đang phấn đấu và kiên định.

     Chương Những người vô sản và những người cộng sản, C.Mác và Ph.Ăngghen đã luận giải, làm rõ về những người cộng sản trong quan hệ với giai cấp vô sản, chỉ ra vai trò tiên phong lãnh đạo của Đảng Cộng sản để giai cấp công nhân thực hiện và hoàn thành sứ mệnh to lớn mà lịch sử đã giao phó. Giảng viên cũng cần chắt lọc để vận dụng trong giảng dạy bài 18. Để giảng giải làm rõ vai trò to lớn của Đảng Cộng sản trong lãnh đạo giai cấp vô sản tiến hành cách mạng, giảng viên có thể trích dẫn quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen trong tác phẩm này: "… Họ tuyệt nhiên không có một lợi ích nào tách khỏi lợi ích của toàn thể giai cấp vô sản.

     Họ không đặt ra những nguyên tắc riêng biệt nhằm khuôn phong trào vô sản theo những nguyên tắc ấy.

     Những người cộng sản chỉ khác với các đảng vô sản khác trên hai điểm: một là, trong các cuộc đấu tranh của những người vô sản thuộc các dân tộc khác nhau, họ đặt lên hàng đầu và bảo vệ những lợi ích không phụ thuộc vào dân tộc và chung cho toàn thể giai cấp vô sản; hai là, trong các giai đoạn khác nhau của cuộc đấu tranh giữa vô sản và tư sản, họ luôn luôn đại biểu cho lợi ích của toàn bộ phong trào"[5]. Chủ nghĩa cộng sản là thống nhất với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân. Những người cộng sản luôn luôn giải quyết đúng các quan hệ giai cấp - dân tộc - quốc tế.

     Vai trò tiên phong, là lãnh tụ chính trị của giai cấp vô sản mà Đảng Cộng sản có được là nhờ ở những người cộng sản có lý luận tiên phong soi đường: "… về mặt thực tiễn, những người cộng sản là bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng công nhân ở tất cả các nước, là bộ phận luôn luôn thúc đẩy phong trào tiến lên về mặt lý luận, họ hơn bộ phận còn lại của giai cấp vô sản ở chỗ họ hiểu rõ những điều kiện, tiến trình và kết quả chung của phong trào vô sản"[6].

     Khi vận dụng và đưa những nội dung này vào giảng dạy, giảng viên sẽ có điều kiện phân tích làm rõ: sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân phải được thực hiện thông qua cách mạng theo từng nhiệm vụ cụ thể của từng giai đoạn của cuộc cách mạng không ngừng. Sứ mệnh đó, chỉ thực hiện được khi Đảng Cộng sản thể hiện vai trò lãnh tụ chính trị của giai cấp công nhân.

     Khi giảng dạy bài 19: Cách mạng xã hội chủ nghĩa, giảng viên cần nghiên cứu kỹ tác phẩm để làm sáng tỏ các nội dung của bài giảng.

     Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản vừa khẳng định tính tất yếu phải tiến hành cách mạng vô sản, nhưng cũng chỉ ra rằng, không nhất thiết phải sử dụng các biện pháp như nhau và tiến hành nhất loạt ở tất cả các nước.

     Cách mạng vô sản phải trải qua hai bước: (1) Giai cấp vô sản phải tiến hành cuộc cách mạng chính trị đánh đổ giai cấp tư sản và giành chính quyền; (2) sau khi giành được chính quyền, nhiệm vụ của Đảng Cộng sản là lãnh đạo giai cấp công nhân và nhân dân lao động sử dụng chính quyền như một công cụ có hiệu lực nhất để cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới.

     Phương pháp cách mạng: Tiến hành không ngừng, tùy theo yêu cầu, nhiệm vụ của từng thời điểm và phải tiến hành từng bước để đạt tới mục đích cuối cùng.

     Con đường, biện pháp cách mạng phải bằng bạo lực. Đây là kết luận hết sức đúng đắn của C.Mác và Ph.Ăngghen, là kết quả trực tiếp của quan niệm duy vật, khoa học về lịch sử mà hai ông là những người đầu tiên vươn tới và sáng tạo ra.

     Về cách thức xoá bỏ chế độ sở hữu tư nhân tư bản và xác lập chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, trước đó không lâu, trong Những nguyên lý của chủ nghĩa cộng sản, Ph.Ăngghen đã đặt câu hỏi: Liệu có thể thủ tiêu chế độ tư hữu ngay lập tức được không? ông đã trả lời: "không, không thể được, cũng y như không thể làm cho lực lượng sản xuất hiện có tăng lên ngay lập tức đến mức cần thiết để xây dựng một nền kinh tế công hữu". Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định lại một số quan điểm có tính chỉ đạo, định hướng của một bản Tuyên ngôn. Hai ông khẳng định: "Đặc trưng của chủ nghĩa cộng sản không phải là xoá bỏ chế độ tư hữu nói chung, mà là xoá bỏ chế độ sở hữu tư sản"[7]. Các ông đã bác bỏ đanh thép những luận điệu vu cáo rằng, những người cộng sản chủ trương xoá bỏ sở hữu do cá nhân mỗi người làm ra: "Chủ nghĩa cộng sản không tước bỏ của ai cái khả năng chiếm hữu những sản phẩm xã hội cả. Chủ nghĩa cộng sản chỉ tước bỏ quyền dùng sự chiếm hữu ấy để nô dịch lao động của người khác"[8].

     Với quan điểm duy vật lịch sử, C.Mác và Ph.Ăngghen luôn luôn nhắc nhở các đảng cộng sản, đảng công nhân rằng: việc áp dụng các nguyên lý của Tuyên ngôn phải căn cứ vào điều kiện lịch sử, cụ thể mà không nên quá câu nệ.

     Trong tác phẩm, C.Mác và Ph.Ăngghen đã vạch rõ hạn chế, tác động tiêu cực từ chủ nghĩa xã hội không tưởng - phê phán: "Đấu tranh giai cấp càng gay gắt và càng có hình thức xác định thì cái ý định ảo tưởng muốn đứng lên trên cuộc đấu tranh giai cấp ấy càng mất hết mọi giá trị thực tiễn, mọi căn cứ lý luận của chúng. Cho nên, nếu như về nhiều phương diện, các nhà sáng lập ra những học thuyết ấy là những nhà cách mạng thì những tôn phái do môn đồ của họ lập ra luôn luôn là phản động, vì những môn đồ ấy khăng khăng giữ lấy những quan niệm đã cũ của các vị thầy của họ, bất chấp sự phát triển lịch sử của giai cấp vô sản. Vì vậy, họ tìm cách, và về điểm này thì họ là nhất quán, làm lu mờ đấu tranh giai cấp và cố điều hoà các đối kháng"[9]. Nội dung này giảng viên cần vận dụng để giảng dạy tiểu mục 1.2. Chủ nghĩa xã hội từ không tưởng trở thành khoa học của bài 18 để làm rõ những hạn chế của chủ nghĩa xã hội không tưởng.

     Việc vận dụng tác phẩm vào giảng dạy là hết sức cần thiết và quan trọng, Tuy nhiên, giảng viên cần lựa chọn nội dung chính xác, phù hợp, chắt lọc và hiệu quả; lựa chọn phương pháp, cách thức hợp lý; đồng thời, cân đối lượng kiến thức và thời gian để việc vận dụng trong giảng dạy đạt kết quả cao nhất.


[1] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia Sự thật, H.1995, t4, tr.610.

[2] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia Sự thật, H.1995, t4, tr.626.

[3] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia Sự thật, H.1995, t4, tr.613.

[4] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia Sự thật, H.1995, t4, tr.628.

[5] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia Sự thật, H.1995, t4, tr.614.

[6] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia Sự thật, H.1995, t4, tr.614-615.

[7] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia Sự thật, H.1995, t4, tr.615.

[8] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia Sự thật, H.1995, t4, tr.618.

[9] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia Sự thật, H.1995, t4, tr.6342.

[Trở về] [Đầu trang] In bài viết Gửi cho bạn bè

Các tin khác:
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH - ÁNH SÁNG CỦA NGỌN CỜ ĐỘC LẬP DÂN TỘC
CHI BỘ KHOA LÝ LUẬN CƠ SỞ HOÀN THÀNH KẾ HOẠCH SINH HOẠT CHUYÊN ĐỀ QUÝ 2 NĂM 2023
MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG CÔNG TÁC TÔN GIÁO HIỆN NAY
CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0 VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN XU HƯỚNG BIẾN ĐỔI NỀN KINH TẾ VIỆT NAM
VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG GIẢNG DẠY LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ GÓP PHẦN BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG, ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH TRONG TÌNH HÌNH MỚI
C.MÁC - CUỘC ĐỜI VÀ CỐNG HIẾN ĐỐI VỚI NHÂN LOẠI
GIẢI PHÁP THỰC HIỆN HIỆU QUẢ CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI Ở TỈNH PHÚ THỌ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
KHOA LÝ LUẬN CƠ SỞ HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ HƯỚNG DẪN SINH VIÊN THỰC TẬP CỦA HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN NĂM 2023
MỘT SỐ HIỆU QUẢ BƯỚC ĐẦU TRONG TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG CHUYÊN VIÊN, CHUYÊN VIÊN CHÍNH VÀ TƯƠNG ĐƯƠNG TẠI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH
BẢO VỆ CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Vụ TCT 65 Bí thư Tỉnh ủy Bí thư Tỉnh ủy tặng hoa GS,TS Nguyễn Xuân Thắng Huân chương LĐ hạng Nhất HT Hội nghị thi đua yêu nước năm 2016 BCH Đảng bộ nhiệm kỳ 2015 - 2000 Lễ đón nhận Cờ thi đua của Thủ tướng Chính phủ năm 2015
  • Vụ TCT
Tin mới nhất